Nồm ẩm là gì? Vì sao cứ đến mùa nồm là tường bị ẩm mốc?

Cuối đông – đầu xuân, khi trời chuyển ấm kèm độ ẩm tăng cao, nhiều gia đình ở miền Bắc phải khổ sở với cảm giác nhà ướt như mưa. Nền gạch trơn trượt, tường đổ mồ hôi, đồ đạc lúc nào cũng ẩm lạnh. Tình trạng này không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt mà còn kéo theo hệ quả rõ rệt như tường bị ẩm mốc, bong sơn, mùi hôi ẩm, ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe và tuổi thọ căn nhà.

Vậy nồm ẩm là gì, vì sao cứ đến mùa nồm là tường bị ẩm mốc? Trong bài viết này, RUBIS sẽ giải thích ngắn gọn cơ chế hiện tượng nồm ẩm, chỉ ra các nguyên nhân khiến nhà bị nồm và tường “đổ mồ hôi”, đồng thời gợi ý những cách giảm nồm cơ bản, dễ áp dụng để không gian khô thoáng hơn.

 

I. Nồm ẩm là gì?

 

Nồm ẩm là hiện tượng xảy ra khi khối không khí ấm và chứa nhiều hơi nước tràn vào không gian có bề mặt nền, tường còn lạnh. Sự chênh lệch nhiệt độ này khiến hơi nước trong không khí ngưng tụ lại thành các giọt nhỏ bám trên bề mặt trong nhà. Vì vậy, trong thời tiết nồm ẩm, người ở trong nhà thường quan sát thấy tường đổ mồ hôi, nền nhà ướt và đồ đạc có cảm giác ỉu, nặng hơi nước.

 

 

Nồm ẩm khác với tình trạng ẩm do thấm dột hoặc rò rỉ nước. Nếu thấm dột thường xuất hiện cục bộ theo vệt, theo vị trí nguồn nước, thì nồm là độ ẩm từ không khí, có xu hướng xuất hiện đồng loạt trên nhiều bề mặt trong nhà cùng thời điểm.

 

1. Cơ chế hình thành nồm

 

 

Cơ chế của hiện tượng nồm ẩm gắn với nguyên lý “điểm sương”. Sau các đợt rét, tường và nền nhà tích lạnh, nhiệt độ bề mặt duy trì ở mức thấp. Khi gió ấm ẩm từ biển vào đất liền, độ ẩm không khí tăng cao trong khi nhiệt độ ngoài trời nhích lên nhanh.

 

Khi nhiệt độ bề mặt tường hoặc nền thấp hơn điểm sương của không khí xung quanh, hơi nước sẽ chuyển từ dạng khí sang dạng lỏng và bám thành giọt. Hiện tượng này tương tự việc một ly nước đá “toát mồ hôi” trong phòng nóng, chỉ khác ở chỗ bề mặt ngưng tụ là tường, sàn và nhiều vật dụng trong nhà, nên cảm giác ẩm lan rộng và kéo dài hơn.

 

2. Nồm ẩm thường xảy ra khi nào, ở đâu?

 

 

Nồm ẩm xuất hiện rõ nhất vào giai đoạn chuyển mùa cuối đông – đầu xuân, đặc biệt ở miền Bắc, thường rơi vào khoảng tháng 2 đến tháng 4. Một số khu vực miền Trung có điều kiện khí hậu gần biển cũng có thể gặp hiện tượng tương tự.

 

Mức độ nồm nặng thường xảy ra khi độ ẩm không khí duy trì ở ngưỡng rất cao, phổ biến trên 80–90%, đồng thời nhiệt độ tăng nhanh sau thời gian rét kéo dài. Thời tiết đi kèm thường là mưa phùn, trời ít nắng và gió yếu, khiến hơi ẩm khó thoát ra ngoài và tích tụ trong không gian sống.

 

II. Vì sao cứ đến mùa nồm tường bị ẩm mốc?

 

1. Ngưng tụ nước trên bề mặt tường

 

Trong mùa nồm, tường nhà thường có nhiệt độ thấp hơn không khí xung quanh do ảnh hưởng của các đợt lạnh trước đó. Khi không khí ẩm nóng tràn vào, hơi nước gặp bề mặt lạnh sẽ ngưng tụ và tạo thành một lớp ẩm rất mỏng phủ trên tường. Lớp ẩm này không bốc hơi nhanh mà có thể duy trì liên tục trong nhiều giờ hoặc nhiều ngày, khiến bề mặt tường luôn trong trạng thái ướt nhẹ.

 

Điều kiện ẩm kéo dài tạo môi trường thuận lợi cho bào tử nấm mốc nảy nở và lan rộng khiến mảng tường bị ẩm mốc nặng nề . Tình trạng này thường quan sát rõ ở các vị trí ít được sưởi ấm hoặc khó thoáng khí như tường hướng Bắc, các góc khuất, hoặc khu vực phía sau tủ, giường và đồ nội thất kê sát tường.

 

2. Vật liệu tường “ăn ẩm” 

 

 

Ngoài lớp ẩm ngưng tụ trên bề mặt, bản thân vật liệu xây dựng cũng góp phần làm tường bị nồm và phát sinh mốc. Gạch và vữa xi măng có cấu trúc nhiều mao dẫn và lỗ rỗng, nên ngoài việc hút nước từ môi trường nền, chúng còn hấp thụ hơi nước từ không khí khi độ ẩm tăng cao. Kết quả là phần tường không chỉ ẩm ở bề mặt mà còn ẩm từ bên trong kết cấu.

 

Ngoài ra, lớp sơn hoàn thiện cũng có thể góp phần tạo nên hiện tượng nấm mốc. Sơn nước phổ thông có khả năng kháng ẩm hạn chế, dễ bị thấm hơi nước và mất độ bám dính, dẫn đến hiện tượng phồng rộp, bong tróc và tạo điều kiện cho mốc bám sâu hơn. Với nhà mới, kết cấu tường thường chưa đạt trạng thái khô hoàn toàn, nên khi gặp nồm ẩm, quá trình tích ẩm diễn ra nhanh và mức độ ẩm mốc thường nặng hơn so với nhà đã ổn định lâu năm.

 

3. Thông gió sai thời điểm 

 

Trong thời tiết nồm ẩm, nhiều gia đình có xu hướng mở cửa để tạo cảm giác thông thoáng. Tuy nhiên, nếu ngoài trời đang có độ ẩm cao, việc mở cửa lại đưa thêm hơi nước vào không gian sống, làm tăng nhanh độ ẩm trong nhà và kéo dài trạng thái tường đổ mồ hôi.

 

Bên cạnh đó, lưu thông không khí không đồng đều khiến các “góc chết” như góc phòng, khu vực sau rèm, sau đồ nội thất vẫn giữ ẩm lâu hơn. Đây là nơi nấm mốc hình thành sớm và lan theo mảng. Dùng quạt thổi trực tiếp vào bề mặt tường đang ướt có thể khiến lớp nước bốc hơi tạm thời, nhưng không làm giảm độ ẩm tổng thể trong phòng. Khi không khí vẫn bão hòa hơi nước, quá trình ngưng tụ lại tiếp diễn, khiến tường tiếp tục ẩm trở lại.

 

4. Ẩm từ nền/chân tường (thấm ngược)

 

 

Ngoài nguồn ẩm trong không khí, tình trạng tường nhà mùa nồm bị ẩm mốc còn liên quan đến ẩm thấm ngược từ nền. Nếu chân tường và nền không có lớp chống ẩm hiệu quả, vật liệu xây sẽ hút nước từ đất hoặc lớp nền bên dưới theo cơ chế mao dẫn.

 

Khi nồm xuất hiện, độ ẩm nền tăng lên do hơi nước đọng trên sàn và khó thoát ra ngoài. Điều này làm quá trình thấm ngược rõ rệt hơn, khiến chân tường luôn trong trạng thái ẩm cao. Dấu hiệu nhận biết thường là mốc tập trung ở phần chân tường, sau đó loang dần lên trên theo chiều cao, khác với mốc do ngưng tụ bề mặt vốn hay xuất hiện rải đều hoặc ở vùng tường lạnh.

 

III. Dấu hiệu nhận biết tường bị nồm ẩm/mốc

 

1. Dấu hiệu sớm

 

Tường bị nồm ẩm thường có những biểu hiện rõ ngay từ giai đoạn đầu. Trước hết, bề mặt tường có thể chuyển sang màu sẫm hơn bình thường, đặc biệt ở các mảng tường lạnh hoặc ít tiếp xúc ánh sáng. Khi chạm tay vào, bề mặt tạo cảm giác mát và ẩm, dù không có nguồn nước tác động trực tiếp.

 

Ngoài ra, trên tường xuất hiện các giọt nước li ti hoặc những vệt nước loang nhẹ, nhìn thấy rõ vào buổi sáng hoặc khi độ ẩm ngoài trời tăng mạnh. Không gian trong nhà có mùi ẩm thoảng nhẹ, nền và tường lâu khô, quần áo hoặc đồ vải phơi trong nhà thường kéo dài thời gian khô hơn so với ngày bình thường. Đây là các dấu hiệu cho thấy độ ẩm trong không khí đã đạt ngưỡng dễ gây ngưng tụ.

 

 

2. Dấu hiệu nặng

 

Khi tình trạng nồm kéo dài, độ ẩm duy trì cao khiến tường chuyển sang giai đoạn ẩm mốc rõ rệt. Các mảng mốc đen, xanh rêu hoặc đốm trắng bắt đầu hình thành, lan rộng theo cụm hoặc theo vệt, thường tập trung ở góc tường, chân tường và khu vực sau nội thất kê sát.

 

Lớp sơn hoàn thiện cũng bị ảnh hưởng mạnh, mặt tường phồng rộp, bong tróc hoặc bột hóa cho thấy hơi ẩm đã xâm nhập vào cấu trúc tường. Các vệt muối kết tinh trắng bắt đầu xuất hiện trên bề mặt tường, gọi là muối hóa. Hiện tượng này xảy ra khi nước và kiềm trong vật liệu xây bị kéo ra ngoài rồi bay hơi, để lại lớp muối mịn, báo hiệu tường đã bị tích ẩm sâu và cần xử lý sớm để tránh hư hại lan rộng.

 

IV. Tác hại của nồm ẩm kéo dài

 

Nồm ẩm kéo dài không chỉ gây khó chịu tạm thời mà còn tạo ra nhiều hệ lụy đáng kể cho không gian sống. Về mặt công trình, độ ẩm cao làm hơi nước thấm vào lớp sơn và vữa, khiến bề mặt tường dễ bong tróc, phồng rộp, lâu ngày có thể dẫn đến mục vữa và giảm tuổi thọ kết cấu. Những vị trí ẩm liên tục còn có nguy cơ phát sinh nứt, loang màu và xuống cấp nhanh hơn so với điều kiện khô ráo bình thường.

 

 

Đối với sức khỏe, môi trường ẩm là điều kiện thuận lợi cho nấm mốc, vi khuẩn và mạt bụi phát triển. Việc hít phải bào tử mốc trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ viêm mũi dị ứng, hen suyễn hoặc các bệnh đường hô hấp. Với người có cơ địa nhạy cảm, độ ẩm cao còn liên quan đến các vấn đề da liễu như mẩn ngứa, viêm da hoặc nấm da.

 

Ngoài ra, đồ đạc và thiết bị trong nhà cũng chịu ảnh hưởng rõ rệt. Vật liệu gỗ dễ bị mốc, cong vênh hoặc bong lớp phủ bề mặt; sách, giấy tờ ố vàng và mốc nhanh; thiết bị điện tử dễ bị ẩm linh kiện, tăng nguy cơ chập cháy hoặc giảm độ bền vận hành. Trên phương diện an toàn sinh hoạt, nền nhà đọng ẩm khiến sàn trở nên trơn trượt, làm gia tăng rủi ro té ngã, đặc biệt với trẻ nhỏ và người cao tuổi.

 

V. Cách giảm nồm ẩm & hạn chế tường bị ẩm mốc 

 

1. Nguyên tắc mở/đóng cửa đúng lúc

 

Chỉ nên mở cửa khi môi trường bên ngoài có độ ẩm thấp hơn trong nhà, thường rơi vào khung giờ trưa hoặc đầu chiều khi trời hửng nắng và gió khô hơn. Ngược lại, khi nồm nặng, việc mở cửa sẽ đưa thêm hơi nước vào không gian sống, khiến độ ẩm tăng nhanh và kéo dài thời gian tường bị nồm.

 

Trong những ngày độ ẩm cao, nên đóng kín cửa sổ, cửa ra vào và kéo rèm để hạn chế không khí ẩm xâm nhập. Để ra quyết định chính xác, có thể dùng ẩm kế theo dõi độ ẩm trong nhà; khi chỉ số vượt khoảng 70%, ưu tiên giữ không gian kín và kết hợp các biện pháp hút ẩm chủ động.

 

 

2. Làm khô chủ động

 

Trong điều kiện thời tiết nồm ẩm kéo dài, các biện pháp làm khô chủ động giúp giảm nồm nhanh và ổn định hơn so với chỉ thông gió tự nhiên. Máy hút ẩm mùa nồm nên đặt ở vị trí trung tâm phòng để không khí được tuần hoàn đều, mục tiêu độ ẩm phù hợp thường trong khoảng 55–65% RH nhằm hạn chế nấm mốc phát triển nhưng vẫn đảm bảo dễ chịu khi sinh hoạt.

 

Ngoài ra, điều hòa chế độ Dry là lựa chọn hiệu quả cho không gian kín, giúp tách ẩm khỏi không khí và giảm cảm giác bí bách. Có thể kết hợp quạt đối lưu nhẹ trong phòng để phá lớp ẩm bám trên bề mặt tường và sàn, đồng thời tránh hướng quạt trực tiếp từ ngoài vào, vì điều này có thể kéo thêm hơi ẩm vào trong nhà.

 

3. Xử lý mốc tường đúng cách 

 

Khi tường đã xuất hiện mốc do nồm, việc xử lý cần thực hiện theo trình tự để tránh tái phát. Trước hết, cần lau sạch vùng mốc bằng dung dịch diệt nấm mốc chuyên dụng. Sau khi vệ sinh, bề mặt tường phải được làm khô hoàn toàn trong khoảng 24–48 giờ, tránh sơn hoặc trám khi tường còn ẩm.

 

 

Bước hoàn thiện nên sơn một lớp sơn lót kháng kiềm để chặn ẩm từ kết cấu, sau đó phủ sơn chống ẩm và chống nấm mốc. Cách xử lý tường bị mốc theo hướng này giúp bề mặt bền hơn trong các đợt nồm tiếp theo.

 

Bạn có thể sẽ quan tâm: 5 bước xử lý tường bị ẩm mốc, xỉn màu và chọn sơn kháng nấm mốc

 

4. Giải pháp lâu dài nếu nhà hay nồm

Với những công trình xây tại khu vực thường xuyên bị nồm, cần bổ sung giải pháp bền vững thay vì chỉ xử lý theo mùa. Trước tiên, nên gia cố chống thấm và chống ẩm cho nền và chân tường, vì đây là khu vực dễ tích ẩm và gây mốc lan theo chiều cao. Khi cải tạo hoặc xây mới, ưu tiên sơn chống ẩm hoặc vật liệu hoàn thiện có khả năng kháng hơi nước tốt để giảm mức độ tường hút ẩm trong thời tiết nồm.

 

Song song với đó, gia chủ nên bố trí nội thất tạo khoảng thoáng từ 5–10 cm giữa tủ, giường và tường. Khe thoáng này giúp không khí lưu chuyển, giảm các vùng ngưng tụ kéo dài phía sau đồ đạc, từ đó hạn chế hiệu quả tình trạng tường ẩm mốc do nồm tái diễn.

 

VI. Kết luận

Nếu tường nhà thường xuyên bị ẩm mốc hoặc có nguy cơ thấm, các bạn nên lựa chọn hệ sơn phù hợp ngay từ đầu để phòng ngừa tái phát. Hãy liên hệ Rubis để được tư vấn giải pháp sơn chống thấm/chống ẩm tối ưu theo từng loại tường và hiện trạng công trình.

—————————————-

CÔNG TY TNHH GDS VIỆT NAM

 

🏢 VP giao dịch Hà Nội: X26 CT2 Hateco Apollo Xuân Phương – Phường Xuân Phương – Hà Nội

 

🏭 Nhà máy sản xuất: Lô CN-3.1, Khu công nghiệp Phú Nghĩa, Xã Phú Nghĩa, Thành phố Hà Nội

 

📞 Điện thoại: 094 782 22 22

 

🌐 Website: https://rubis.vn

 

📺 TikTok: https://www.tiktok.com/@sonrubisgdsvn

 

👍 Fanpage: https://www.facebook.com/Rubispaint